داخلی     گفتگو     انديشه
عدالت از بن‌مایه‌های عقلانی مهدویت است
  یک پژوهشگر مهدوی گفت: عدالت از بن‌مایه‌های فطری و عقلانی بحث مهدویت است که همین مساله می‌تواند برگ برنده شیعه در توسعه فرهنگ انتظار باشد و در این مسیر امام صادق(ع) و مکتبش نقش موثری ایفا می‌کنند.
عکاس :
گزارشگر :
Share/Save/Bookmark
چهارشنبه ۲۲ شهريور ۱۳۹۱ ساعت ۰۸:۴۲
کد مطلب : 55530
حجت الاسلام و المسلمین محمد رضایی
حجت الاسلام و المسلمین محمد رضایی
در زیر گفت وگوی خبرنگار بخش اندیشه آینده روشن را با حجت الاسلام و المسلمین محمد رضایی از پژوهشگران مهدوی درباره امام صادق(ع) و زمینه سازی ظهور حضرت ولی عصر(عج) به مناسبت 25 شوال سالروز شهادت ششمین امام شیعیان حضرت صادق(ع) مطالعه می کنید.
 
* امام صادق (ع) چه تلاشی برای تبیین بحث مهدویت داشتند؟ 

** در نگاه ما اصل تبیین دین به عهده پیامبراکرم (ص) و اوصیای اوست. اما در دوره بنی امیه و البته پیش از بنی امیه، تلاش هایی برای محو کلام پیامبر اکرم(ص) صورت گرفت. در چنین شرایطی، کار ائمه شیعی(س) رمزگشایی از کلام پیامبر اسلام (ص) بوده است. یکی از آن آموزه های پیامبر(ص)، تبیین بحث موعود امت اسلام بوده که این بحث اصلی ترین مبنای خود را از ظلم ستیزی و استقرار حکومت حق دریافت کرده است.
پیداست که در عصر بنی امیه، ظلم ستیزی به مذاق حاکمان اموی خوشایند نبوده و آن ها نمی توانستند در قبال حرکاتی که در تدارک سرنگونی حکومت فاسد آن هاست مسامحه کنند. در این شرایط، واکنش جامعه از دو حال خارج نیست: اینکه با باطل همراه شود و یا اینکه درمقابل جبهه باطل بایستد. از منظر آموزه های شیعی، ایستادن در مقابل حکومت ظلم یکی از جلوه های تبیین بحث مهدویت شد. 

* در همان زمان جریان های منحرفی هم ظهور کردند که اندیشه مهدویت را به نفع خود مصادره کرده و به میل خودشان تفسیر و تطبیق کردند. اقدام امام صادق(ع) در قبال این حرکات چه بود؟ 

** در اواخر دوران بنی امیه بحث «نفس زکیه» پیش آمد که بحثی انحرافی بود. همچنین در همان دوران شعار معروف شیعیان که به «الرضا من آل محمد» مشهور و به دست بنی عباس مصادره شد و از آن مهم تر اینکه، رضا به مهدی تغییر جهت داد و بحث مهدی موعود و تطبیق منحرفانه آن حاشیه ساز شد.
در چنین شرایطی، امام صادق(ع) با بازخوانی بحث مهدویت از منظر شیعی و رمزگشایی از کلمات پیامبراکرم(ص)، به تبیین بحث هایی از قبیل انسان کامل و مهدی موعود پرداختند و حساب شیعیان را از جریان های منحرف جدا کردند. شاید مهم ترین مضمون در آموزه های مهدوی این امام بزرگوار تاکید بر این نکته باشد که این بحث را باید از طریق اهل بیت(س) دنبال کرد و در این جا، مصداق طریق و شخص حضرت مهدی(عج) هم اهمیت دارد و صرف انتظار، آن هم بدون تعیین مصداق واقعی آن، آموزه ای ناتمام و در معرض انحراف است. 

* اگر امروز بخواهیم با تکیه بر آموزه های حضرت صادق(ع) به تبیین آموزه های حقیقی شیعه در بحث مهدویت بپردازیم، چه راهبردی را باید در پیش گرفت؟
 
** در این زمینه لازم است بین دو حوزه جهانی و شیعی تفاوت قایل شویم. در حوزه جهانی باید از مصادره واژه «عدالت» به دست جریان های غیر اسلامی و ضد شیعی جلوگیری کنیم. مفهوم سازی درست، عقلانی و در عین حال منطبق با آموزه های ناب شیعی از موضوع عدالت می تواند اصلی ترین گام در تحقق این هدف باشد.
اما در حوزه خاص شیعی هم لازم است که با تشریح آموزه های امام صادق(ع)، از گسترش باورهای عامیانه و غیرمعتبر در باب ظهور امام عصر(عج) جلوگیری کنیم. در این زمینه توجه به یک روایت وارده در باب آخرالزمان وظهور حضرت حجت(عج) قابل توجه خواهد بود.
به تصریح این روایت، «در آخر الزمان علم از قم منتشر می شود.»
بر همین اساس، می توان پرسید که ما چقدر تلاش کرده ایم که علوم اهل بیت(س) را از این مرکز جهان تشیع به جهان صادر کنیم؟ توجه دارید که در متن روایت بحث از انتشار علم است و انتشار غیر از پذیرش است. گویی مقصود و تکلیف ما صرف انتشار علوم اهل بیت(س) و در واقع اتمام حجت با مخاطبان در این زمینه است و پذیرش این حقایق از سوی جامعه جهانی، مطالبه اصلی این کلام و این روایت نیست. رسالت ما در پیروی از امام صادق(ع)، این است که معارف ایشان را منتشر کنیم که این انتشار می تواند در هر دو حوزه جهان شیعه و جهان غیر شیعی مثمر ثمر و سرشار از خیر و برکت باشد.
در کنار همه این ها به این مساله هم توجه کنیم که عدالت از بن مایه های فطری و عقلانی بحث مهدویت است که همین مساله می تواند برگ برنده شیعه در توسعه فرهنگ انتظار باشد و در این مسیر امام صادق(ع) و مکتبش نقش موثری ایفا می کنند. 

انتهای پیام/گ/0/