تذكر چند نكته مفيد
1 ـ در آغاز بحث درباره حمد سخنى داشتيم. در اين قسمت تذكر اين نكته لازم است كه در اين بخش از دعا، حمد و ستايش ما در برابر فضائل سارى و نعمتهاى خداوند آمده نه در برابر صفات جمال و جلال الهى و چنان كه از پيش گفتيم ستايش در برابر نعمتها (فواضل) از مقوله شكر است چنانكه اگر در برابر صفات جلال و جمال و كمال و زيباييهاى ذات اقدس الهى واقع شود از مقوله حمد مىباشد البته حمد، به معناى، عام، مطلق سپاس است كه در موارد نعمت در رديف شكر بهشمار مىآيد.
2ـ شكر حقيقى و كامل آنست كه انسان نعمتهاى خدا را در راستاى هدفهاى آفرينش صرف كند و از گناه و اسراف و تبذير دورى جويد و از مسير هدف منحرف نشود كه شكر واقعى اين است. هر چند كه با زبان «الحمدلله» يا «شكرا لله» نگويد و به ديگر سخن اگر خدا به انسان زبان داده بايد آن را در راه بيان حق و هدايت مردم و تعليم و تربيت آنان به كار بندد و اگر نعمت بينايى عنايت فرموده كه راه از چاه بازشناسد و چيزهاى مفيد را از اشياء زيانآور جدا كند و غافلان را آگاه سازد و آنچه را كه خدا حلال كرده ببيند و از آنچه خدا حرام كرده چشمپوشى كند. با نعمت گوش سخن حق و آواز حلال را بشنود و از آواز حرام و گفتار ناصواب مانند تهمت و غيبت و دروغ و باطل و هرزهگويى پرهيز كند. اگر خداوند جوانى، قدرت، شخصيت، عزت و علم و شعور به انسان مرحمت كرده است قدر اين نعمتها را بداند و آنها را در راه عبادت و خدمت به بندگان خدا به كار گيرد كه در اثر شكر، نعمت افزون گردد چنان كه كفر و ناسپاسى نعمت را زوال آورد مىفرمايد:
و إذ تَأَذَّنَ رَبُّكم لئن شكرتم لأزيدَنَّكُم و لئن كَفَرْتُم اِنّ عذابى لشديد(ابراهيم، 7.)
به ياد آوريد گاهى را كه پروردگارتان اعلام داشت: اگر شكرگزار باشيد (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود و اگر ناسپاسى كنيد كيفر من سخت و شديد است.
3ـ شكر نعمت آنست كه خدمات و زحمات و نعمتهاى بندگان خدا را نسبت به خود فراموش نكنيم. هر چند همه نعمتها از آن او است ولى مىدانيم كه خداوند به وسيله بندگان و اولياء و مخلوقاتش نسبت به ما نعمتهايى افاضه كرده و بندگان خوب خدا نعمتهاى او را در مسير سعادت ما مصرف مىكنند و براى بقاء و كمال ما خدماتى را ارائه مىدهند كه اگر ما از آنها تشكر نكنيم در واقع از خدا تشكر نكردهايم. امام على بن موسى الرضا«عليهالسلام»فرمود:
مَنْ لَمْ يَشْكُرِ المُنْعِمَ مِنَ المخلوقينَ لم يَشْكُرِاللّهَ عَزَّوَجَلَّ. (الشيخ الصدوق، ابى جعفر محمدبن على بن الحسين بن موسى بن بابويه القمى، عيون اخبارالرضا بامقدمه سيد محمد مهدى سيد حسن خرسان، منشورات المطبعـة الحيدريه، نجف 1390 ه . 1970 م، ج 2، ص 23، بحارالانوار، ج 68، ص 44.)
كسى كه سپاسگذار نعمتهاى بندگان خدا نباشد خداوند عزوجل را ناسپاسى كرده است.
پس بايستى سپاس گذار و قدردان زحمات و خدمات همه ولى نعمتانمان باشيم از انبياء و اولياء گرفته تا پدر، مادر، مربيان و استادان و آنها كه خدمتگزار نظام اسلامى بوده و هستند و پاسداران و مرزداران و كسانى كه حافظ امنيت و استقلال كشورند و آنان كه مال و جان خود را در راه استقلال و امنيت و عظمت و عزت و سعادت ما فدا كرده و مىكنند.
پروردگارا، عزت دنيا و آخرت به آنها عنايت فرما و به ما توفيق قدردانى و پشتيبانى مرحمت كن و راهشان را پر رهرو بدار. آمين يا رب العالمين.
جمله هفتم: «الحمدلِلّه الذى لامُضادّله فى مُلكه ولامُنازِعَ له فى أمره، الحمدلِلّه الّذى لاشريكَ له فى خَلْقِه ولاشَبيهَ له فى عَظَمَتِه...
ادامه دارد ... .
منبع:
کتاب «ترجمه و شرح دعای افتتاح» ، نویسنده: آیت الله محمدرضا مهدوی کنی، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تلفن تهران: 22856124
«ترجمه و شرح دعای افتتاح» عنوان کتابی است که توسط آیت الله محمدرضا مهدوی کنی تالیف شده است. قسمت های مختلف این کتاب به گونه ای سلسله وار در این بخش برای مطالعه علاقمندان قرار خواهد گرفت.
