داخلی     يادداشت     هنر و رسانه
«تحليلی بر نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی»؛ نگاهی بديع به حادثه عاشورا
  كتاب «تحليلی بر نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی» عنوان پژوهشی است از «سيد عباس رضوی» كه همزمان با تاسوعا و عاشورای حسينی از سوی مؤسسه انتشارات بشری منتشر شده است.
Share/Save/Bookmark
شنبه ۵ دی ۱۳۸۸ ساعت ۱۵:۰۰
کد مطلب : 32039
«تحليلی بر نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی»؛ نگاهی بديع به حادثه عاشورا
به گزارش آینده روشن، به نقل از ایکنا، دعا و نيايش در طول تاريخ حيات بشر به عنوان يكی از مهمترين دست‌افزارهای انسان برای ايجاد ارتباط با نيرو و انديشه‌‌ای كه او فراتر از خود و گستره‌ای بالاتر از توانايی و حياتش می‌پنداشته، مطرح بوده است. 

دعا عاملی است كه انسان را به عنوان واحد اصلی حيات در روی زمين همواره با مبدأ آفرينش وی متصل می‌كند و از اين دريچه خواست‌ها و نيازهای وی را به استماع قدرتی مافوق نيروی انسانی می‌رساند.

از سوی ديگر دعا و نيايش را در طول تاريخ به دليل فقر ذاتی نهفته در نهاد انسان‌ها به عنوانی ابزاری غير فردی و تمنا يافته از سوی مجموعه‌ای از آدميان برای ارتباط با مبدأ آفرينش مطرح بوده است و انسان‌ها و جوامع بسياری در طول حيات بشر در روی زمين به چشم هميشه بيدار تاريخ خود را به ثبت رسانده‌اند كه در كنار اثرات فردی دعا، از آن به عنوان ابزاری ابلاغ‌كننده و جمعی در خدمت رفع نيازهای بشر و حتی گاه به عنوان عاملی برای صحبت از زبان خوابيده بشر در هزارتوی گم گشتگی‌های او بهره می‌برده‌اند.

از همين منظر است كه بايد گفت دعا فرآيندی است كه در آن انسان به شكلی هوشمندانه به برقرای و سنجس نسبت ظاهر خود با حقيقت وجودی‌اش می‌پردازد و از همين منظر به هر اندازه كه شناخت او از كمال مطلق خود افزايش بيابد، به همين ميزان، شناخت او نيز از خود بالاتر می‌رود و هر چه بيشتر به تمنايی فراتر از خود احساس نياز كند، بيشتر دست به نيايش بلند كرده تا جايی كه خود را هيچ و او را همه چيز می‌بيند و از رهگذر اين پيوند است كه از هيچستان وجودی خود به سرآمدی همگان تبديل می‌شود.

كتاب «تحليل بر نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی» اثری است به قلم «سيد عباس رضوی» كه با عطف به اين موضوع و برای نشان دادن شعاعی از پرتو نورانی وجود حضرت اباعبدالله حسين(ع) در آيينه نيايش‌هايی كه از ايشان و خاندانش در طول سفر كربلا نقل شده است.

اين كتاب در دو بخش و سيزده فصل تدوين شده و در اختيار مخاطبان قرار گرفته است. در بخش اول كتاب كه با عنوان «نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی» تأليف شده است، نويسنده در سه فصل تفصيلی به بررسی مناجات‌ها و نيايش‌های امام حسين(ع)، اهل بيت ايشان و ياران ايشان به شكل منفصل از هم توجه نشان داده است.

اين بخش از كتاب شامل معرفی متن و ترجمه نيايش‌ها، ادعيه و نيز نفرين‌های روايت شده از امام حسين(ع) و يارانشان از ابتدای آغاز سفر خود از مكه تا ظهر عاشورا می‌شود كه در هر بخش با همراه ذكر متن و ترجمه و نيز ماجرای روايت شدن اين ادعيه همراه شده است كه از جمله آن‌ها می‌توان به ادعيه روايت شده از سوی امام حسين(ع) به هنگام شهادت تك تك اصحاب ايشان در ماجرای عاشورا اشاره كرد.

رضوی در فصل دوم اين كتاب به تحليل باورها و عقايد مطرح شده در قالب ادعيه و نفرين‌های عاشورايی پرداخته است و از اين منظر به بررسی مفهوم حضور اسماء و صفات خداوند در نيايش‌های مطرح شده از سوی امام حسين(ع) می‌پردازد و از اين منظر به تشريح پاره‌ای از صفات خداوند از جمله «احكم الحاكمين»، «الرحم الراحمين»، «الاول و الاخر» و... می‌پردازد.

نبوت و رسال پيامبر اكرم(ص)، امامت و ولايت، مهدويت و معاد و رستاخيز از جمله ساير مسائلی است كه پرتو روايات مطرح شده در واقعه عاشورا، در اين بخش از كتاب مورد توجه قرار گرفته است.

رضوی همچنين در بخش ديگری از اين كتاب و در بيان خصلت‌های ارزشی و معنوی در دعا در بخش‌‌های جداگانه‌ای به بيان ويژگی‌های معنوی و ارزشی موجود در ادعيه مانند اخلاص، رضا و تسليم، توكل و شكرگزاری پرداخته است.

توصيف هدف‌ها و آرمان‌های موجود در قيام عاشورا در پرتو ادعيه روايت شده از جمله حفظ اسلام و سنت و نيز اشاعه امر به معروف و نهی از منكر، شهادت و نيز شرح نيازها و درخواست‌هايی كه در قالب ادعيه روايت شده در اين سفر از زبان امام حسين(ع) مطرح شده است، مانند هدايت، استغفار، خشيت، شكرگزاری،حسن عاقبت، طلب خير از ديگر مواردی است كه در شرح اين ادعيه مورد توجه نويسنده قرار گرفته است.

معرفی و تحليل ذكرها و شعارهای مطرح شده در قابل نيايش‌های روايت شده از جانب اصحاب و كاروان كربلا و نيز معرفی و ريخت شناسی شكوه‌های مطرح شده در قالب ادعيه‌های روايت شده در طول سفر امام حسين(ع) از مدينه تا كربلا نيز بخش ديگری از اين كتاب را تشكيل می‌دهد.

علاوه بر اين نگاه به احكام سياسی، عبادی موجود در نيايش‌های وارد شده از جانب امام حسين(ع) و نيز بررسی موضوع تولی و تبری در ادعيه‌های مطرح شده در اين واقعه نيز مورد توجه نويسنده در فصول پايانی اين كتاب قرار گرفته است و به همراه آن كتاب‌نامه، نمايه آيات و اعلام مورد استفاده از جانب نويسنده نيز با آن همراه شده است.

كتاب «تحليلی بر نيايش‌ها و نفرين‌های عاشورايی» با تحقيق و نگارش «سيد عباس رضوی» و توسط موسسه انتشارات بشری با شمارگان1500 نسخه و قيمت 5800 تومان منتشر شده است.