کد مطلب : 26478

به گزارش آینده روشن، خلاصه مقاله «قوانين حکومت منتظر منصة ظهور برتری مسلمانان بر کافران» نوشته سيد مهدي نريماني زمان آبادي، به این شرح است:

از مهمترین نکته‌هايي که در هر انقلاب و حکومتی زیر ذره بین قرار می‌گیرد، قانون‌گذاری است. در حکومت منتظر نیز، یکی از مهم‌ترین مباحث، قوانین موضوعۀ ایشان است، که با توجه به الهی بودن‌اش باید داراي بهترین قانون جهانی باشد. در واقع، مهم‌ترین بخش یک حکومت، قوانین آن است.

از همین رهگذر، این نوشتار در مقام تبیین «قوانین حکومت منتظر؛ منصۀ ظهور برتری مسلمانان بر کافران» است. در همین راستا، نگارنده در نخستین گام، به تبیین ضرورت وجود حقوق در جامعه، و در ادامه، به بحث قانون‌گذاری در روابط با کافران، پرداخته است هم چنين با بهره‌گیری از مفاد قاعده و مدرک قاعدۀ «نفی سبیل» از منابع امامیه و اهل سنت، به تعریف و تحلیل ادلة آن، مشغول شده است.

ادلة این قاعده، در دو بخش نقلی و لبی بررسی مي‌شود كه در بخش نخست، به ادله‌ای از قرآن، احادیث نبوی، اهل بیت (ع) و وجه استدلال به حدیث و آیه نیز، اشاره شده است. هم چنين پاسخ اشکالاتی آمده که بر دلالت و سند آن شده است. گفتني است منابع استفاده شده در ادلة نقلی از فرقه ها و نحله های مختلف اسلامی از جمله شیعة اثنا عشریه، زیدیه، حنفیه، حنبلیه، مالکیه، شافعیه و ظاهریه است که این مورد، در نوع خود کم نظیر است. در واقع این مقاله مطابق با اصول و قواعد فقه مقارن نگارش شده و در تدوین آن، از کتاب‌هاي تفسیری و فقهی دیگر مذهب‌های اسلامی نیز، بهره برداری شده است.

در بخش دوم، دلیل عقلی، مناسبت حکم و موضوع و اجماع بررسي شده است. البته، دلیل آخر با توجه به مدرکی بودن اجماع مورد مناقشه قرار می‌گیرد.

شايان ذكر است، مباحثی دربارة مفاد قاعدة نفی سبیل و نیز، پیشینة تحقیقاتی و نوشتاری در این زمینه و ارزش‌مندی آن، پیش از بررسی ادّله، مورد دقت و بازبینی قرار گرفته است.

پس از بررسی ادلة قاعده، بحث به ماهیت و قلمرو قاعده کشیده می‌شود که در این فصل به مباحث زیر اشاره شده است:

1- شروط و قیود قاعدة نفی سبیل؛
2- قلمرو قاعدة نفی سبیل؛
3- جای‌گاه قاعده نفی سبیل؛
4- تعارض بدوی قاعدة نفی سبیل با سایر قواعد.

بخش اخیر، از ابتکارهاي نگارنده است که موارد تعارض بدوی را در جدولی با ذکر مثال به صورت دسته بندی و دقیق بررسی کرده است.

در ادامة نوشتار، به مصادیق فقهی این موضوع اشاره می‌شود، که این دسته بندی و گردآوری نیز، در نوع خود کم نظیر و جالب است. پس از آن، به بررسي نمونه‌هایی از مصادیق سیاسی _ اجتماعی پرداخته‌ايم و سپس، مواردی را آورده‌ايم که در قوانین جمهوری اسلامی ایران، از این قاعده پیروی شده است؛ خواه قانون اساسی یا قانون مدنی و یا قانون مجازات اسلامی باشد. در پایان، چنین نتیجه گرفته‌ايم:

با توجه به نکته‏های بیان شده در ذیل آیات و روایات موجود برای اثبات قاعدة «نفی سبیل» در می‌یابیم، هیچ حکم شرعی از سوی خداوند قرار داده نشده است که سبب خفت و خواری مسلمان در برابر کافر گردد، و خداوند هیچ راه تسلطی برای کافر بر مسلمان را جایز نمی‏داند؛ البته اگر این تسلط سبب خواری و ذلت مسلمان باشد.

از دیگر محاسن این نوشتار، کثرت منابع و تنوع آنهاست، که سعی شده از تمام فرقه‌های اسلامی مطالبی بیان گردد. 

*مدرس و محقق حوزه علميه خراسان، پژوهشگر جوان دفتر تبليغات خراسان

مرجع : خبرگزاری آينده روشن