کد مطلب : 31902

به گزارش آینده روشن به نقل از روابط عمومی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، رباب صدر، در سخنرانی‌اش در مراسم افتتاحیه یازدهمین همایش «کلمه سواء»، با اشاره به این سخن امام موسی صدر که: «برای انسان گرد هم آمده ایم، انسانی که ادیان برای او آمده‌اند.»، گفت: این دیدگاه امام موسی صدر برای تعامل با انسان است که بر اساس فهم از خدا و ادیان و انسان به دست آورده است. او انسان را سرور هستی و تنها قهرمان زمین می داند.

وی افزود: از همین منظر امام موسی صدر قائل است که انسان دو بعد دارد: بعد زمینی و بعدی آسمانی. او معتقد است که انسان برای اینکه عدالت را در درون خود و در محیط پیرامون خود محقق کند، باید در حرکت هستی و نظام دقیق هستی نیک بیندیشد. انسان باید عدالت بورزد تا در حرکت خود با عدالت در هستی همسو و هماهنگ باشد، عدالتی که صورتی از عدالت خداوند است.

رباب صدر در تشریح بیشتر انسان از دیدگاه امام موسی صدر گفت: هماهنگی همان تعامل میان انسان و جهان پیرامون اوست و تحول نتیجه این تعامل است و غرض از وجود انسان همین تحول و پیشرفت است.

وی ادامه داد: از همین روست که همه نیروهای هستی مسخٌر انسان است تا اسرار هستی را دریابد و زندگی خود و در نتیجه، جامعه خود را متحول کند. بنابر نظر امام، «انسان و هستی با تعامل با یکدیگر همه چیز را متحول می کنند.»

خواهر امام صدر گفت: امام موسی صدر شواهد بسیاری درباره انسان و کرامت او ذکر می‌کند تا نشان دهد که خداوند انسان را برترین موجود خلق کرده است و او را به دست خود و از جنس خاک آفریده است و از روح خود در او دمیده تا او را خلیفه خود بر زمین گرداند.

وی همچنین از عناصر چهارگانه ای نام برد که امام موسی صدر آن‌ها را بنیان تعریف آدمی می‌داند و به اعتقاد او نبود هر کدام از این عناصر چهارگانه انسان را از انسانیت خویش تهی می کند و او را از نقش اصلی انسان خارج می سازد؛ نقشی که خدا برای انسان معین کرده است.

خانم صدر این چهار عنصر را چنین نام برد:

1. انسان شخصی عینی است که بر اساس آنچه را اراده آزاد خود، تصمیم می گیرد.
2. انسان جزئی از هستی است که با هستی در تعامل و در آن فعال است.
3. انسان عنصر حقیقی جامعه خود است که هم متأثر از آن است و هم در آن اثر می‌گذارد. نیز جامعه ساخته‌ی انسان است و چیزی تحمیلی از خارج نیست.
4. انسان مخلوق خداست و به سوی او باز می‌گردد و امانت‌دار اوست.

وی در توضیح این چهار اصل گفت: از اصرار امام موسی صدر بر این چهار اصل می‌توانیم تلاش او را برای کار اجتماعی و ایجاد نسلی که می‌کوشد تا خود را ثابت کند درک کنیم. امام موسی صدر «وضع میزان» را این گونه تفسیر می‌کند که وضع میزان یعنی عدالت در خلق و دقت در صنع... پس همه چیز دقیق و ثابت و منظم است.

رباب صدر بیان داشت: امام می پرسد چرا خداوند آسمان را برافراشت (السماء رفعها) و میزان را قرار داد (وضع المیزان)؟ و خود پاسخ می دهد: می گویم هستی در تحت میزان منظم است و امانت را ادا می‌کند و تو ای بشر که در این جهان زندگی می‌کنی، باید در میزان دقیق باشی. کم فروشی مکن. یعنی آنچه می‌بخشی، از آنچه می‌گیری کمتر نباشد.

وی در بخش دیگری از این سخنرانی گفت: در جامعه‌ای که امام موسی صدر ترسیم می‌کند، میان فرد و جامعه تعامل وجود دارد. امام می‌گوید: انسان، در تکوین خود و در زندگی خود و در فرهنگ خود و در نیازهای خود و در همه چیز جزئی از جامعه‌ی خود است و از جامعه متأثر می‌شود.

خانم صدر گفت: امام می‌گوید: نمی‌توانیم به وضع فرد اهتمام داشته باشیم اما وضع جامعه را نادیده بگیریم و سپس می‌پرسد: آیا وجود افراد برای ساختن جامعه کافی است؟ پاسخ می‌دهد: خیر و شرح می‌دهد و سپس نتیجه گیری می کند: ساختن جامعه قائم بر اصل تعامل است.

وی سپس به اسباب این تعامل از دیدگاه امام موسی صدر پرداخت و آن‌ها را در سه اصل زیر دانست:

1. تفاوت در توانمندی‌ها: چنان که جسم آدمیان با یکدیگر متفاوت است، روان و استعداد و توانمندی‌های آدمیان هم با یکدیگر متفاوت است. این تفاوت افراد بشر باعث برقراری جریانی میان افراد بشر می شود.

2. در برابر بشر اهداف و منافع و غایاتی وجود دارند که بزرگ‌تر و نیرومندتر از فردند؛ به گونه‌ای که فرد به تنهایی نمی‌تواند آن اهداف را محقق کند و به این منافع دست یابد. بنابراین، بشر نیازمند همکاری با دیگران است تا نیرومندتر شود و بتواند آن غایات را کسب کند و به آن اهداف برسد.

3. انسان در پیش روی خود خطرها و دشمنانی دارد که از توان فردی بشر قوی‌تر هستند. اگر آدمی تنها باشد و با دیگران تعامل و همکاری نداشته باشد، هرگز نخواهد توانست بر سختی‌ها چیره شود و با دشمنان مقابله و از خود دفاع کند.

خواهر امام موسی صدر ادامه داد: امام پس از این، شرحی طولانی درباره‌ی پیوند انسان و جوامع مختلف با هستی می‌دهد و بر چهارگانه‌ای که در تعریف انسان آوردیم تأکید می‌کند و معتقد است که اسلام شعور مدنی انسان را ژرفا می‌دهد و آن را تقدیس می‌کند.

وی در پایان گفت: او معتقد است که هر كس بخواهد با هستي هماهنگ باشد، بايد دقيق و امين باشد چون تنها انسان است كه امانت‌دار است. لذا انسان در برابر اتفاقات جامعه مسئوليت دارد؛ چون جامعه را انسان‌ها تشكيل مي‌دهند و نه نيرويي تحميلي از برون. هر چه در جامعه مي‌گذرد، ساختة نظام‌هاي ساختة بشر است. بنابراين، جوامع ساختة بشر است و لذا انسان بايد روش تربيتي مناسبي براي تأسيس جامعه صالحي كه اميد آيندة اوست تنظیم كند. اين گوشه‌اي از نگاه امام موسي صدر به انسان است. 

گفتنی است یازدهمین همایش «کلمه سواء» با عنوان «انسان در دیدگاه امام موسی صدر» دیروز، شنبه، 21 آذر 88 با حضور شخصیت‌های برجسته علمی، فرهننگی و سیاسی در بیروت برگزار شد.

مرجع : سايت خبری آينده روشن