علی رفیعی از سال 1380 وارد صدا و سیما شد و در حوزه کارگردانی و تهیهکنندگی به فعالیت پرداخت. وی بیشتر برنامههای مذهبی و سیاسی ساخته است. هم اکنون بیشتر با شبکه جهانی سحر همکاری دارد و برای سیماهای گوناگون این شبکه برنامه میسازد.
منظر و چشمانداز، نام دو برنامهای است که در این سالها برای شبکه جهانی سحر ساخته است. با وی در زمینه روند برنامه سازی دینی و بهرهگیری تهیهکنندگان و کارگردانان از اندیشه نوآوری و شکوفایی و توجه برنامه سازان به اندیشه مهدویت گفتوگو کردیم که میخوانید.
روند برنامهسازی در صدا و سیما را چگونه ارزیابی میکنید؟ بنده برنامههای دینیام را بیشتر در حوزه برون مرزی صدا و سیما دنبال کردهام. خوشبختانه کارها در این شبکه و در این حوزه که حوزه برون مرزی است، روند بهتر و منسجمتری دارد، ولی شبکههای داخلی این گونه نیستند و از این روند پیروی نمیکنند. بارها به دوستانمان گفتیم که برنامههای مناسبتی تاریخ مصرف دارد و از قبل هم مشخص شده است. میدانیم میلاد پیامبر(ص) چه زمانی است. از این رو، برنامه ساختن راحتتر است، ولی متأسفانه چون پیش تولید و تولید برنامهای سریع اتفاق میافتد، برنامهها از فاکتورهای کیفیتی خوبی برخوردار نیستند. شبکههای برون مرزی دغدغه کمتری دارند و از این رو، در ساخت برنامه، فرصت و دقت بیشتری دارند که این بسیار خوب است، چرا که حاصل کار، ساخت برنامهای خوب خواهد بود.
آیا با توجه به هزینهای که برای ساخت هر برنامهای میشود، این برنامهها از نظر کیفیتی در جایگاه خوبی قرار داردند؟
بگذارید از شبکههای برون مرزی باز یاد کنم. در این شبکهها، چون برنامهها هدفمند هستند، میتوانم بگویم که از نظر کیفی وضع خوبی دارند، چرا که برنامهها برای تازه مسلمانان یا مسلمانان غیر ایرانی ساخته میشود، کسانی که شاید اطلاع کمتری نسبت به ایرانیان مسلمان دارند. نمیتوانیم از مدیران شبکهها گله کنیم که چرا از نظر کیفی برنامهها خوب نیستند. مطمئن باشید همه در حد بضاعتشان تلاش میکنند که برنامهای ارزشمند بسازند.
آیا برنامهسازان در سیماهای گوناگون شبکه سحر، در تلاش هستند که جوانان غیر ایرانی را با اسلام آشنا و جذب کنند؟ طبیعی است که این هدف را دنبال کنیم. در سیماهای مختلف این شبکه، برنامههایی در جهت جذب جوانان اروپایی و آسیایی ساخته شده است. هدف اولیه و نهایی شبکه سحر، حفظ مخاطبان مسلمان است. میخواهیم مسلمانان جدید را نیز تشویق کنیم که اسلام را دینی برتر بدانند و بشناسند. شبکه سحر این افتخار را داشته که به واسطه برنامههای خوب و هدفمندی که داشته است، مسیحیان را نیز به سمت اسلام بکشاند و آنها را این دید آشنا کند.
برای نمونه خانم حاج حسینی، برنامهای به نام شباب ساختهاند که این برنامه درصدد جذاب جوانان دیگر کشورهای مسلمان بوده و به نظرم در این زمینه موفق بودهاست.
جناب رفیعی، در زمینه برنامهسازی دینی، چه قدر صدا و سیما تلاش کرده و آیا این کوشش در این زمینه، چشمگیر بوده است؟ به گونهای که تاثیر شگرف آن را بتوان دید همگان این تأثیر را پذیرفته باشند؟ متأسفانه آقایان خیلی عنایت ویژهای به مسایل دینی ندارند. بالاخره باید بپذیریم در کشوری اسلامی هستیم و لازمه زیستن در کشوری اسلامی، این است که برنامههای رسانه ملی، دینی باشد، به گونهای که اگر دیگر کشورها برنامههای صدا و سیمای جمهوری اسلامی را تماشا کردند، بیدرنگ به این موضوع پی ببرند که این کشور و مردم این سرزمین مسلمان و پیرو اسلاماند. آقایان برای برنامههای اقتصادی و سیاسی، بیشتر وقت دارند و توجه خاصی به این گونه برنامهها دارند، ولی متأسفانه برای ساخت برنامهای دینی، مقداری سهل انگاری میکنند.
انگار برنامه دینی را، برنامهای دم دستی میبینند، در حالی که این گونه نیست. برنامه دینی، از حساسیت خاصی برخوردار است و نباید ساده به فکر ساخت چنین برنامههایی باشیم و به خاطر همین در این زمینه اهتمام خاصی شما نمیبینید. اگر در برنامههای دینی، سخن نابجایی یا تصویر نادرستی گفته یا پخش شود، آسیبهای بسیاری را به دنبال دارد.
باید خط قرمزهای برنامهسازی دینی دیده و به آن توجه شود. چه خوب است که پیش از تولید اثری دینی، با دقت به این برنامهها نگاه شود که هنگام پخش برنامه مشکلی برای کسی یا گروهی پیش نیاید و از سوی دیگر، عدهای به اسلام علاقهمند شوند و از این که پیرو این دین هستند، خدا را شکر کنند.
* بخش دوم مصاحبه:
نگذاریم خرافات به مهدویت آسیب برساند::2