کد مطلب : 33215

به گزارش آینده روشن، حجت‌الاسلام و المسلمين ابراهيم كلانتری، رئيس نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران، درباره مبانی نظری عرفان اصيل و طريق بازشناسی عرفان اصيل و عرفان‌های كاذب، با اشاره به فعاليت سه جريان انحرافی در كشور، اظهار كرد: گروهی از جريانات عرفانی غربی هستند؛ همانند جريان عرفانی سرخ‌پوستی و جريان عرفانی كه «پائولو كوئيلو» رهبری می‌كند، يك سری از عرفان‌های شرقی در كشور ما وجود دارد، همانند جريان‌های عرفانی هندی كه فعال هستند و كريشنا و اوشو (از حيث زادگاهش) متعلق به هند هستند و برخی از عرفان‌های چينی يا ژاپنی كه از بوديسم سرچشمه می‌گيرند نيز وجود دارد.

وی افزود: جريان عرفانی سومی كه در كشور داريم همان جريان دراويش است؛ دراويش گنابادی، نقش‌بندی، نعمت‌اللهی و ساير جريان‌هايی كه عنوان صوفيه‌گری در ايران مطرح بودند و قدمت تاريخی دارند؛ بر اساس نظر برخی از محققانی كه در اين حوزه كار كردند در حدود ۷۰ تا ۸۰ جريان عرفانی در كشور ما فعال هستند كه يك بخش شرقی، يك بخش غربی و بخش ديگر داخلی است.

رئيس نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران در بيان مشخصه مشترك جريان‌های عرفان موجود در كشور تصريح كرد: تمامی اين جريانات عرفانی تلاش می‌كنند تا انسان نيازمند به آرامش و اطمينان را به صورتی حتی موقت، به آرامش نسبی برسانند. قطعا آرامشی كه اين عرفان‌ها برای پيروانشان عرضه می‌كنند، پايدار نيست و نمی‌تواند گره مشكل انسان را باز كند.

وی با اشاره به روش‌های جذب اين گروه‌ها بيان كرد: برخی از اين عرفان‌های كاذب به وسيله مواد مخدر، متدهای روانشناسی و برخی ديگر با متدهايی كه جامعه را از حضور مردم خالی كنند و فضای عزلت‌نشينی را ترويج كنند فعاليت می‌كنند. گروه ديگری به وسيله يوگادرمانی و ساير اقسام درمان‌ها، تلاش می‌كنند كه آرامشی را به بشر تقديم كنند كه قطعا اين آرامش پايدار نيست.

كلانتری با بيان اين‌كه بسياری از اين جريان‌های انحرافی نسبت به باورهای اصيل شيعه بی‌اعتقاد هستند، اظهار كرد: حتی عده‌ای از آن‌ها ضرورتا می‌گويند كه بايد بی‌اعتنا بود. نتيجه عملكرد اين عده اين می‌شود كه پيروران اين جريان‌ها ممكن است به تدريج به مشكلاتی همچون مشكلات اخلاقی، اعتياد و بی‌خيالی كه از مشكلات بزرگ بشر است، مواجه شوند.

وی با بيان اين‌كه ايمان و عمل صالح حافظ انسان از گناه و معصيت است، تصريح كرد: هنگامی كه در اين عرفان‌ها ايمان و عمل صالح ناديده انگاشته می‌شود، در دام بسياری از مشكلات می‌افتند. عده زيادی كه به سمت اين مسائل رفتند، زندگی، ايمان و اعتقادات خود را از دست می‌دهند و خانواده‌هايشان از هم پاشيده می‌شود.

رئيس نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران با بيان اين‌كه در فضای دانشگاه آمار دقيقی نسبت به گرايش جوانان وجود ندارد، اظهار كرد: به نظر من دانشگاه فضای حضور نسل جوان است و نسل جوان نسبت به مسائل معنوی، احساس علاقه زيادی دارد و چون آن‌ها شعار معنويت را می‌دهند، جريانات معنويت‌گرا ولو معنويت‌گرای جعلی و بدوی، می‌توانند زمينه خوبی پيدا كنند. 

وی خاطرنشان كرد: اين مسئله بستگی به اين دارد كه نهادهای رسمی در دانشگاه‌ها، برای عرضه معنويت اسلامی چگونه عمل كنند؛ اگر اين جريان‌های اصيل درست عمل كنند، مشتری معنويت‌های كاذب كم خواهد شد. در دانشگاه تهران فضای دينی و معنوی با ظرفيت كامل اداره می‌شود؛ يعنی در حدود چهل نماز جماعت با حضور روحانيون برگزار می‌شود كه يكی از آن‌ها در مسجد دانشگاه است كه در حدود چند هزار نفر شركت می‌كنند.

حجت‌الاسلام كلانتری با اشاره به درس‌های اخلاقی، تفسير دعا و فعاليت‌های فرهنگی در ماه مبارك رمضان، محرم و دهه فاطميه، تصريح كرد: اين‌گونه فعاليت‌ها باعث شده كه به صورت نسبی فضای فرهنگی دانشگاه اشباع شود. از زمانی كه احساس شد اين جمعيت‌ها به طور خيلی جدی كار می‌كنند، يكی از اولين اقداماتی كه انجام شد، روشنگری بود. كتاب «آفتاب و سايه‌ها» توسط اين نهاد منتشر شد.

وی خاطرنشان كرد: در آن كتاب گزارشی از وضعيت عرفان‌های انحرافی آمد تا جامعه از وضعيت جريان‌های انحرافی مطلع شود. تاكنون در حدود ۲۵۰۰۰ نسخه منتشر شده و به چاپ‌های هفتم و هشتم رسيده است كه اين مسئله نشان دهنده استقبال جوانان بود. كار ديگر برگزاری همايش «اسلام، پيامبر اعظم(ص) و معنويت نو» بود كه غرض،تبيين اين مسئله بود كه عرفان ناب محمدی(ص) چه می‌گويد و عرفان‌های كاذب چه می‌گويند.

رئيس نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری با بيان اين‌كه نتيجه اين همايش انتشار دو جلد كتاب با مقالات بسيار غنی بود، خاطرنشان كرد: اين سه كتاب به عنوان منبع پژوهشی خوب است، در كنار آن چندين كلاس برگزار شد و تعدادی از علاقه‌مندان به عرفان در اين كلاس‌ها شركت كردند تا اين عرفان‌های نوظهور شناخته شود. وجه ديگر عملكرد ما فعاليت‌های مثبت معنوی است كه برای پر كردن خلأها و برآوردن نياز جوانان به صورت جداگانه در حال انجام است.

وی افزود: واقعيتی كه در كشور وجود دارد اين است كه بسياری از مباحث بلند عرفان عملی و نظری در منابعی هستند كه به لحاظ زبان تأليف مطابق نياز روز جوان امروز نيست؛ يعنی منابع درجه يكی كه منبع عرفان اصيل هستند؛ مثلا كتاب‌های صدرالمتألهين كه فيلسوف الهی بود بسيار به عرفان نزديك است، ولی با ادبيات روز و طبقه‌بندی زبان جوان ارائه نشده است.

كلانتری با بيان اين‌كه آن چه از سوی عرفان‌های جديد می‌آيد بسيار به زبان روز نزديك است، تصريح كرد: بسياری از اين مسائل در قالب رمان است؛ مثلا «مرصاد العباد» نجم رازی را به دست جوان دهيم، گذشته از ادبيات پيچيده، محتوای سنگين و مفصلی دارد و فرصت زيادی را از خواننده برای مطالعه می‌گيرد.

وی در پايان خاطرنشان كرد: پائولو كوئيلو رمان می‌نويسد و به دست مخاطبان می‌دهد، اين شيوه عرضه آنقدر جذاب و گيرا است كه جوانان به راحتی جذب می‌شوند. بين اين شيوه و «منطق الطير» عطار نيشابوری چقدر فاصله است، يك انسان متفكر بايد بنشيند و منطق الطير را تفسير كند. مرحوم علامه جعفری برای مثنوی تفسير نوشته است كه خود اين تفسير آنقدر غنی و سنگين است كه بايد كس ديگری برای آن تفسير بنويسد. واقعيت ديگر اين‌كه اساسا تبديل كردن مفاهيم اصيل عرفانی به زبان روز كار بسيار سختی است و خيلی‌ها جرأت چنين كاری را نداشته‌اند.