کد مطلب : 25169

به گزارش آینده روشن، بیست و یکمین شماره فصلنامه تخصصی شیعه‌شناسی (الهیات، تاریخ و جامعه‌شناسی شیعیان جهان) ویژه بهار 1387 با هشت مقاله منتشر شد.

فهرست مقالات منتشر شده در این شماره به همراه چکیده‌ای از مقالات بدین شرح است. 

1ـ بررسی تاریخ تطور و اصول عقاید شیعیان بهره داوودی نوشته دکتر امیر بهرام عرب احمدی؛ چکیده: «فرقه بهره داوودی یکی از مذاهب منشعب از تشیع است که در سطح جهان چند میلیون نفر پیرو دارد. اساس این فرقه بر انتخاب داوطلبانه آن قرار گرفته است، لذا افراد هر یک از جوامع بهره، آزادانه این مذهب را پذیرفته‌اند و در قبول و یا رد آن آزادند.

در این مقاله، علاوه بر بررسی کلی تاریخ این فرقه، برخی از اصول اعتقادی و آداب و رسوم شیعیان بهره داوودی به طور مختصر مورد بررسی قرار گرفته، تصویری کلی از وضعیت دینی این مذهب ترسیم شده است.»

2ـ مبارزه پیامبر(ص) با آداب و رسوم خرافی نوشته دکتر فتحیه فتاحی‌زاده؛
چکیده: «در این نوشتار مسئله خرافه و نقش پیامبر اعظم(ص) در خرافه زدایی مورد بحث قرار گرفته است. با توجه به گستردگی دامنه خرافات، به طور کلی می‌توان خرافات عصر جاهلی را در سه فصل اعتقادی، احکام، شرایع دینی و عادات و آداب اجتماعی دسته‌بندی کرد. از آنجا که طرح تمامی اقسام خرافه در این نوشتار نمی‌گنجد، تنها نمونه‌هایی از خرافات مربوط به عادات اجتماعی به بحث گذارده شده است. فال نیک و بد، آویختن اشیای جادویی برای دفع چشم‌زخم، خوش یمنی و بد یمنی روزها، عطسه زدن و آتش افروزی برای بارش باران، از مهم‌ترین جلوه‌های آداب و رسوم خرافی است که تعداد قابل توجهی از افراد جامعه جاهلی بدان پایبند بوده، بعضا امروزه نیز بدان اعتقاد دارند. شیوه برخورد آن حضرت با این قبیل خرافات و رهنمودهایی که در این باره ارائه فرموده است، در جهت اصلاح افکار و اندیشه‌ها بسیار موثر است.»

3ـ «عاشورا» در برخی کتاب‌های مرجع انگلیسی نوشته دکتر محمدرضا فخر روحانی؛
چکیده: «زبان انگلیسی به سبب بین‌المللی بودن و دارا بودن کتاب‌های مرجع و مورد اعتماد علمی، از موقعیتی ممتاز و منحصر به فرد برخوردار است. دستاورد کلی این پژوهش نشان می‌دهد مفهو «عاشورا» بیشتر از زوایه دید اهل سنت و به عنوان روز «روزه مستحبی» معرفی شده است. و تنها برخی از این منابع، روز عاشورا را با تکیه بر نقطه نظر و دیدگاه شیعه تعریف کرده‌اند.»

4ـ بررسی سیره نگارش احادیث شیعه نوشته دکتر علی‌محمد میرجلیلی؛
چکیده: «در این مقاله اهمیت نگارش حدیث از نظر اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد و روایاتی از پیامبر(ص) و ائمه(ع) در تشویق اصحاب خود به نوشتن نقل می‌گردد. آن گاه شیوه عملی شیعیان در عصر معصومین(ع) در مورد نوشتن احادیث مطرح و بیان می‌شود که روایات در همان عصر توسط شیعیان ثبت و ضبط گردیده است.»

5ـ بررسی آیه «الرجال قوامون علی النساء» با رویکرد به تفاسیر شیعی نوشته دکتر عزت‌الله مولایی‌نیا؛ چیکده: «دین مقدس اسلام که خاتم الادیان است، با توجه به نوع نگاه و رویکرد فکری و عملی آن به زندگی دنیوی و اخروی بشر، رژیم حقوقی خود، از جمله جایگاه حقوقی زن و مرد را در عرصه‌های مختلف با یک نگاه عادلانه، فرامرزی و فرامادی و فرازمانی تنظیم نموده و در نصوص قرآن، سنت را به صورت یک دستور اعلمل الزامی در معرض دید جهانیان قرار داده است. مقاله حاضر، آیه «الرجال قوامون ...» را که یکی از ده‌ها آیه‌ای است که نظام حقوقی زن و مرد را در نهاد خانواده و گستره جامعه مطرح می‌نماید با بهره ‌گیری از آرای ارجمند پژوهشگران فریقین در حوزه‌های تفسیر، حدیث، فقه، تاریخ و حقوق اسلام مورد بحث و بررسی دقیق قرار داده و دستاوردها و نتایج حاصله را در اختیار خوانندگان گرامی قرار می‌دهد.»

6ـ غدیر از منظر عالمان اهل سنت نوشته دکتر سیدعسکری حسینی مقدم؛ چکیده: «یکی از حوادث مهم و بزرگ تاریخ اسلام، حادثه غدیر است. این حادثه بزرگ که در اواخر عمر پیامبر اکر(ص) ر داده است، منشأ بسیاری از حوادث، تحولات، گرایش‌ها، فرهنگ‌ها، عقاید و ایده‌ها گردید. در طول 1400 سال گذشته، محققان و اندیشمندان بسیاری به پژوهش و تجزیه و تحلیل و بررسی این واقعه تاریخی پرداخته‌اند. پایه همه این بررسی‌ها بر فرض صحت و تحقق حادثه غدیر استوار است. آیا حادثه غدیر ساخته و پرداخته شیعیان است؟ آیا حادثه غدیر در گفتار دیگران آمده است؟ و ده‌ها سوال دیگر.

7ـ بررسی تاریخ حوزه علمیه «حله» نوشته دکتر قاسم جوادی ـ سیدعلی حسنی؛ چیکده: «شهر حله یکی از شهرهای عراق (ارض سواد) است. این شهر در تاریخ پرفراز و نشیب شیعه، دارای جایگاهی ویژه است؛ شهری که به مدت سه قرن مرکزیت دانش‌های شیعی را عهده‌دار بوده است، شهری که بزرگان تاثیرگذار در عرصه فقه، اصول و کلام شیعی همچون ابن ادریس و محقق کرکی و علامه حلی در آن ظهور کرده‌اند و به رشد و کمال نایل شده، از آنجا جهان تشیع را رهبری کرده‌اند. روزگاری در این سرزرمین، حوزه علمیه پرروقنی برپا بود که مرکزیت حوزه‌های شیعی را عهده‌دار بوده است، اما با تاسف فراوان اطلاعات کمی از این مدرسه بزرگ شیعی در دسترس است. در این مجال، در صدد ارائه بررسی هر چند ناقصی از فراز و فرود این حوزه بزرگ هستیم.

8ـ جایگاه عقل و تعقل در مبانی تفکر شیعه نوشته دکتر علی احمد ناصح ـ نانسی ساکی؛ چکیده: «انسان از نعمت بزرگی به نام نیروی عقل و اندیشه برخوردار است که این موهبت، او را از سایر موجودات ممتاز نموده است. در مقایسه با سایر ادیان، اسلام بیشترین اهمیت و ارزش را برای عقل و اندیشه قائل شده است و عقل و شرع را مکمل هم و رابطه آنها را دو سویه و هماهنگ می‌داند. فراخوانی قرآن مجید به تعقل و اندیشیدن استدلالی و منطقی از موضوعاتی است که در بسیاری از آیات الهی با گونه‌های متفاوتی به صراحت بیان شده است، به شکلی که هیچ تاویلی را نمی‌پذیرد؛ از این رو در احادیث معصومین(ع)، توجه خاصی به این مسئله شده است؛ بنابراین در دیدگاه عالمان بزرگ شیعه، اندیشه عقلانی و برهانی جایگاه بسیار والایی دارد و منابع شیعه در این زمینه گویای جایگاه ویژه عقل در مبانی تفکری آنها است.»

بیست و یکمین شماره فصلنامه تخصصی شیعه شناسي (الهیات، تاریخ و جامعه‌شناسی شیعیان جهان) ویژه بهار 1387 با قیمت هر جلد 9500 ریال به همت مؤسسه شیعه شناسی منتشر شده است.

مرجع : خبرگزاري آينده روشن