داخلی     گفتگو     انديشه
رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب اسلامی:
درون مایه آثار مهدوی رو به گسترش باشند
  رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب اسلامی، تأكيد كرد: درون مایه های مهدوی رو به گسترش باشند.
گزارشگر :
Share/Save/Bookmark
جمعه ۱۶ تير ۱۳۹۱ ساعت ۱۲:۴۶
کد مطلب : 54878
درون مایه آثار مهدوی رو به گسترش باشند
حجت‌الاسلام و المسلمين احمد مبلغی، رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب اسلامی، با اشاره به انتشار منابع پژوهشی با موضوع مهدويت و آسيب‌های موجود در اين آثار، گفت: برای آسيب‌شناسی توليد انديشه در زمينه مهدويت، بايد به مؤلفه‌های اصلی حول اين موضوع توجه، سپس نقاط آسيب‌پذير مهدويت و توليد انديشه در اين حوزه شناسايی شود.

وی با بيان اينكه مؤلفه‌های تشكيل‌دهنده در توليد انديشه مهدويت و خلق مباحث جديد در اين حوزه متعدد و متنوع است، يادآور شد: نخستين مؤلفه‌ای كه بايد در اين مسير مورد توجه قرار گيرد، جهان‌نگری و جهان‌گرايی فرهنگ انتظار است. مهدويت انديشه‌ای است كه در ذات خود با نگاه به جهان پيوند خورده و به عنوان يك آرمان فرامرزی و جهان‌نگری مبتنی بر حذف مرزها شناخته شده است.

رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب، دومين ويژگی و مؤلفه مهم در مهدويت را پويايی اين انديشه دانست و يادآور شد: اين انديشه به دليل قابليت‌های خود، هم‌پای جهان پويا و متحول می‌شود و درونمايه‌های خود را بسط و گسترش می‌دهد. درون موضوع مهدويت، درون‌مايه‌هايی است كه جز با تحول و پويايی به روز نمی‌شود و توسعه نمی‌يابد؛ از اين رو موضوع مهدويت چه از منظر انديشه و چه از بُعد ادبيات تازه است و حالت ايستايی در اين حوزه ديده نمی‌شود.

اين كارشناس علوم دينی با بيان اينكه سومين مؤلفه مهم در انديشه مهدويت، بشری و فرامذهبی بودن آن است، به آثار منتشر شده در اين حوزه اشاره كرد و ادامه داد: ما به رغم كثرت توليد و چاپ آثار متعدد حول موضوعات گوناگون مهدويت، به كاستی بزرگی در ارائه و توليد محتوا دچار شده‌ايم. ضعف در اين حوزه چنان است كه احتياج به بررسی آثار نيست و با نگاهی سطحی به منابع توليد شده در اين زمينه می‌توان به آن پی برد.

آثار مهدوی، به موضوع انتظار به عنوان يك آرمان جهانی نگاه نكرده‌اند
مبلغی در ادامه به آسيب‌های موجود در منابعی كه در رابطه با موضوع مهدويت و فرهنگ انتظار پس از انقلاب نوشته شده، اشاره و تصريح كرد: نخستين آسيبی كه در حوزه مهدويت ديده می‌شود، در نظر نگرفتن آرمان مهدويت به عنوان ايده‌ای در بُعد جهانی است. اگر چه دائماً در رابطه با جهانی بودن تفكر مهدويت تمركز می‌كنيم، اما به اين موضوع از چنين ديدگاهی كمتر پرداخته‌ايم. انديشه‌های توليد شده در اين منابع، ايده مهدويت را منحصر به مذهب تشيع معرفی می‌كنند؛ از اين رو نتوانسته‌ايم فراتر از آنچه كه بايد در مذهب توليد شود، حركت كنيم.

به گفته رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب اسلامی، دومين آسيب موجود در اين آثار، عدم پويايی تفكر مهدويت است؛ به عبارت ديگر منابع نوشته شده در اين حوزه بی‌توجه به تغييرات موجود در جهان و طرح ايده‌های جديد، دچار بازتكرار حرف‌ها به شيوه‌های مختلف شده‌اند. اين نوع منابع، وجهی از موضوع مهدويت را روشن نمی‌كنند و حرف جديدی برای گفتن ندارند، به همين دليل از عمق كافی برخوردار نيستند. 

اين كارشناس علوم دينی با بيان اينكه هر تفكر جهانی بايد ايده‌پردازی شود تا قابليت طرح ميان پژوهشگران را داشته باشد، يادآور شد: اگر انديشه‌ای ادعای جهانی شدن داشته باشد و نتواند از نظر علمی به اين موضوع بپردازد، به تكرار مبتلا می‌شود؛ امری كه در منابع پژوهشی ما در حوزه مهدويت بسيار ديده می‌شود. ما حتی انديشه مهدويت را كه شيعه و سنی بر آن اتفاق نظر دارند را به مذهب خاصی محدود كرده‌ايم.

مبلغی با بيان اينكه در مذهب تشيع بهترين تفاسير مرتبط با مهدويت به رشته تحرير درآمده‌ و اين موضوع در طول تاريخ، در اين مذهب از وجوه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است، تصريح كرد: در اين منابع مهمترين و اصلی‌ترين ايده‌های مهدويت بيان شده‌اند، اما استفاده‌ای كه پژوهشگران از اين آثار كرده‌اند منحصر به برداشت‌های مذهبی از مسائل مطرح شده است. برخی از نويسندگان اين حوزه به گونه‌ای موضوعات و مسائل مطرح شده در منابع مهدويت را بازسازی می‌كنند كه فقط مصرف داخلی پيدا می‌كند؛ اين در حالی است كه مهدويت فراتر از اسلام است.

فرهنگ مهدويت، نيازمند ايده‌پردازی است
رئيس مركز تحقيقات مجمع تقريب مذاهب اسلامی ادامه داد: نشست‌ها و هم‌انديشی‌هايی كه در رابطه با مهدويت برگزار می‌شود، قبل از برپايی، رنگ تشيع به خود می‌گيرد؛ اين در حالی است كه درون‌مايه‌های عظيمی در موضوع مهدويت با وجوه مشتركی ميان اهل سنت و شيعه وجود دارد. با اين نوع نگاه فقط فرصت مطرح شدن فرهنگ انتظار و مهدويت در بُعد جهانی را از آن گرفته‌ايم و از پويايی در اين فرهنگ بازمانده‌ايم.

اين كارشناس علوم دينی به سومين آسيب موجود در اين حوزه اشاره كرد و افزود: سومين آسيب مهم در اين انديشه، آن است كه ما جنبه‌های بشری انديشه مهدويت را فراموش كرده‌ايم. مهدوت قابليت بسيار در طرح برنامه آتی زندگی بشری دارد كه به آن توجه و پرداخته نشده است. منابع پژوهشی‌ كه در اين حوزه نوشته شده، از پرداختن به اين موضوع بازمانده‌اند و با اين كار ظلم بزرگی در حق اين ايده جهانی روا داشته‌اند.

انتهای پیام/ب/47