کد مطلب : 24646

رسول جعفریان: مهاجرت علما و ادبای ایرانی به هند، به ویژه در جنوب آن آثار و پیامدهای شگفتی داشت. این مهاجرت یا به قول مرحوم گلچین معانی «کاروان هند» آن قدر پردامنه بود که تنها با مهاجرت های دوره اخیر تاریخ به اروپا و امریکا می توان مقایسه کرد. آن روزگار هر کسی که دانشی داشت، برای به دست آوردن آب و نان راهی هند می شد. شعرا جایگاه ویژه ای داشتند اما به جز آنان بسیاری از امیران و بزرگان نیز ایرانی بودند و به آنان آفاقی می گفتند. 

یکی از این بزرگان میر مؤمن استرآبادی است که چندی معلم فرزندان شاه طهماسب بود. با مرگ شاه طهماسب و درهم ریخته شدن اوضاع قزوین وی به هند رفت. آن زمان دولت قطب شاهی در گلکنده حکومت می کرد و میر مؤمن در این دولت جایگاهی والا یافت. 

به همین این مرد دانشی و دینی بزرگ بود که شهر حیدرآباد تأسیس شد. شهری که به نام مبارک امام علی علیه السلام بود. طراحی این شهر بر اساس اصفهان صورت گرفته بود و بنیاد آن برای توسعه تشیع و بزرگداشت نام امامان و ساختن بناهای دینی و مذهبی بود. 

امروز از آن بناها چهار منار باقی مانده است. همین طور قبرستان میر مومن که یکی از تاریخی ترین قبرستان های این ناحیه است و هزاران مرد دانشمند و شاعر در آنجا آرمیده اند. 

یکی از محققان هندی [دکتر سید محی الدین قادری] کتابی در باره میر مؤمن استرآبادی نگاشته است. گرچه چند دهه از تألیف این کتاب به اردو می گذرد اما برای فارسی زبانان مطالب آن سخت تازه و شیرین است. به خصوص به حوزه تأثیر گذاری ایرانیان در جنوب هند باز می گردد. 

آقای جاروی از طلاب پاکستانی همت کردند و این اثر را به پارسی درآوردند. دوستم آقای علی قلی قرائی هم مقدمه شیوایی بر آن زدند. 

فصلهای کتاب عبارت است از: 

آغاز زندگی 
منصب پیشوایی میر محمد مؤمن
اقطاعات و روستاها
سلطنت سلطان محمد قطب شاه
زندیگ شخصی
تصنیفات و تألیفات
کرامات
بازماندگان
قبرستان میر مؤمن (دایره)
ضمائم.

(کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران)