کد مطلب : 21404
حجت الاسلام والمسلمین رضا مختاری

حجت الاسلام والمسلمین رضا مختاری، مدیر مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه، در گفت‌وگو با آینده روشن، در تشریح فعالیت‌های علمی ـ پژوهشی این مؤسسه گفت: فعالیت‌های این مؤسسه از نیمه دوم سال 84 آغاز شد و در سال 85 با کسب مجوز رسمی فعالیت‌هایش را ادامه داد. اما طرح این کار را بنده در سال 73 ضمن مقاله‌ای در مجله آیینه پژوهش ارایه دادم و بعد، در سال 76 همان طرح به صورت کتاب منتشر شد و طی این سال‌ها در این فکر و اندیشه بودیم تا این‌که در سال 85 فعالیت این مؤسسه رسماً و اسماً آغاز شد.

وی فعالیت‌های این مؤسسه را در دو بخش تدوین «دانشنامه آثار مکتوب شیعه» و «طرح بزرگان شیعه» ذکر کرد و گفت: هم‌اکنون محققان این مؤسسه مشغول تحقیق روی بیست مدخل طرح بزرگان شیعه‌اند و برنامه ما این است که نخستین مقاله آن را به مناسبت هفدهم ربیع الاول، ارایه دهیم.

مدیر مؤسسه کتاب‌شناسی ادامه داد: برنامه «دانشنامه آثار مکتوب شیعه» مربوط به جمع‌آوری و معرفی کتاب‌های شیعیان از زمان حضرت امیر المؤمنین (ع) تا زمان حاضر است و طبعاً تعداد بسیار زیادی از این کتاب‌ها، آثار مهدوی و مربوط به حضرت ولی عصر سلام الله علیه است.

وی افزود: برای مثال، وقتی به نام «نعمانی» می‌رسیم، بحث بسیار مفصلی درباره «غیبت» نعمانی داریم که یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌های غیبت و مربوط به حضرت ولی عصر (عج) است یا وقتی به «علی بن بابویه» پدر شیخ صدوق، می‌رسیم، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های ایشان «الامامة والتبصرة من الحیرة» است که به تفصیل معرفی می‌شود که این کتاب نیز درباره غیبت است؛ زیرا در دورانی به «غیبت»، «حیرت» هم گفته می‌شده است. و همین طور علمای دیگر، مانند شیخ صدوق که کتاب ارزشمند «کمال الدین» را نوشته است یا «غیبت» شیخ طوسی و هم‌چنین آثار شیخ مفید و شید مرتضی تا زمان خودمان. اما این کار، بخشی از کار بزرگ معرفی آثار مکتوب شیعه است.

وی در بیان ضرورت تدوین کتاب‌شناسی شیعه گفت: این مسئله نخست برای معرفی میراث عظیم فرهنگی شیعه برای خود شیعه و معتقدان و پیروان این مکتب و سپس در جهت معرفی آن به دنیای غیرشیعی و غیرمسلمان ضروری است.

وی در این باره توضیح داد: می‌دانیم که کتاب‌شناسی‌ها و فهرست‌های مهم شیعه را نیاز زمان و انگیزه دفاع از تشیع به وجود آورده است و مثلاً سبب تألیف کتاب «ذریعه» این بوده است که جرجی زیدان، ادیب مسیحی عرب، نقش شیعه را در بنای فرهنگ اسلامی بسار اندک شمرده بود و این امر، بر علمای شیعه گران افتاد و در نتیجه، آقا بزرگ تألیف «ذریعه» را آغاز کرد.

مختاری ادامه داد: هم‌چنین حدود هزار سال پیش، سلف صالح آقا بزرگ تهرانی، یعنی نجاشی، رجالی بزرگ شیعه، فهرست معروف خود ـ‌مشهور به «فهرست نجاشی»‌ـ را به همین منظور سامان داد.

حجت الاسلام والمسلمین مختاری گفت: هدف ما این است که افزون بر فواید کتاب‌شناختی ـ که در جای خود بسیار ارزنده است ـ فایده کلامی و جهت دفاع از تشیع نیز در این طرح لحاظ شود و در حقیقت این طرح بیشتر صبغه کلامی و عقیدتی دارد تا صبغه کتاب‌شناختی؛ یعنی این کتاب‌شناسی معرفی آثار شیعه امامیه به جهانیان و نوعی دفاع غیر مستقیم از این مکتب حیات‌بخش است.

وی ادامه داد: تصمیم ما بر این است که در هر جلدی یا پس از نشر همه یا بعضی از مجلدات، فهرست‌های راهنمای موضوعی و غیرموضوعی تهیه شود تا دست‌رسی خوانندگان برای موضوعات مختلف، از جمله موضوع مهدویت و موضوعات مربوط به حضرت ولی عصر (عج) آسان باشد.

وی گفت: برنامه ما این نیست که سخنانی که را که تا به حال گفته شده است، تکرار کنیم بلکه هدف این مؤسسه این است که حرف‌های نو و بحث‌های عمیق‌تر و محققانه‌تری از آن‌چه تا به حال عرضه شده است، ارایه شود. یا اگر سخنان گفته شده، محققانه است، همان را به شکل دانش‌نامه‌ای و دارای ضوابط و استانداردهای دانش‌نامه‌ای ارایه کنیم.

مدیر مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه در توضیح طرح «بزرگان شیعه» گفت: در این طرح حدود 110 نفر از بزرگان شیعه، از اواخر دوران حضور، یعنی از زمان فضل بن شاذان تا زمان حال انتخاب شده‌اند که تألیفات بسیاری داشته‌اند و در فرهنگ شیعه تأثیرگذار بوده‌اند و به هر کدام از این شخصیت‌ها یک جلد کتاب اختصاص داده شده است که شرح حال و افکار و آثار آنان را در این کتاب بررسی می‌کنیم.

وی افزود: طبعاً در این کتاب‌های مستقل هم، مباحث مهدوی و کتاب‌های مهدوی این بزرگان مورد بحث قرار می‌گیرد که به‌نسبت، فراوان هم هست که البته در این‌ها هم به شکل مستقیم به بحث مهدویت پرداخته نمی‌شود؛ چون هدف ما جمع‌آوری همه آثار و افکار این بزرگان، از آغاز غیبت صغری تا به حال است که اولینشان فضل بن شاذان، متوفی 260 یا 240 است که در زمان حضور و قبل از زمان غیبت می‌زیسته.

حجت الاسلام والمسلیمن رضا مختاری در پایان گفت: می‌توانیم بگوییم که در طی کار ما، همه علمای شیعه که درباره مهدویت کتاب نوشته‌اند، به شکلی معرفی می‌شوند و همه کتاب‌هایی که درباره حضرت ولی عصر (عج) وجود دارد در کل این طرح جا دارد و معرفی می‌شود و چه بسا که بعد از تکمیل کار، این آثار، جداگانه هم به شکل موضوعی مدون شود و در اصل کار هم با تنظیم نمایه‌های کارآمد، می‌شود با یک نگاه کل آثار مهدوی را از دل این مجموعه بیرون کشید.

مرجع : سايت خبری آينده روشن