دكتر محمد بقايی (ماكان) با بيان اين مطلب گفت: به گواه تاريخ، انسان در آغاز زندگی خود، برای غلبه بر موانع طبيعی به هنر روی آورده؛ چنانكه از طريق رقص طلب باران میكرد.
وی در ادامه افزود: انسان از آغاز خلقتش، دين را از منظری كاملاً هنری مورد توجه قرار میداد و با نقاشیهايی كه بر ديواره غارهای محل سكونتاش میكشيد، توجه خود را به عالم بالا نشان میداد.
بقايی، به گفتهای از پل سزان نقاش برجسته فرانسوی مبنی بر سعی سزان در به تصوير كشيدن درك و احساس خويش نسبت به اسرار طبيعت و رمز و رازهايی كه در پس آن قرار دارد، اشاره كرد و گفت: قرابت هنر و دين نشان از وجود روحی جاری در هر دو حوزه است.
اين محقق همچنين اظهار كرد: آن چه دين را در مرتبهای متعالی مینشاند، نگاه زيباشناختی و كشف زيبايی در اين مقوله است و آنچه متعاقباً به هنر اعتلا میبخشد، پيوند عناصر هنری با مفاهيمی است كه دين متعالی بر آن مهر تاييد زده است.
دكتر محمد بقايیماكان، بيش از ۶۰ عنوان كتاب در حوزههای انديشه، تاريخ، ادبيات و اديان تأليف كرده است. اين محقق در سال ۲۰۰۳ در همايش اقبالشناسی جهانی لاهور از دست «پرويز مشرف» نخستوزير پاكستان «دكترای افتخاری اقبالشناسی» را همراه با يك لوح زرين دريافت كرد.
به اعتقاد دكتر محمد بقايی (ماكان)،انسان در طول تاريخ، هيچگاه از هنر و دين جدا نبوده و پيوسته هر يك از اين دو مقوله در احوال ديگری نظر داشتهاند.
